Dr.Ayça KAYA

Tatlıyı Kestim, Ekmeği Azalttım Ama Yine De Kilo Veremiyorum

Tatlıyı kestiniz, ekmeği azalttınız… Ama tartı hâlâ size inat mı ediyor?

Çünkü çoğu zaman sorun “ne yediğiniz” değil, “nasıl bir sistem içinde yaşadığınız” oluyor.

Önce şunu netleştirelim: Kilo vermek matematik gibi görünse de aslında fizyoloji, hormonlar, davranışlar ve hatta psikolojiyle iç içe geçmiş bir süreç.

Yani sadece “tatlıyı kestim, ekmeği azalttım” demek yeterli olmaz. Çünkü vücut düşündüğünüzden daha akıllı, hatta zaman zaman da biraz inatçı.

Şimdi dürüst olalım: Tatlıyı kesmek harika bir adım. Ama tatlıyı kesince yerine ne koydunuz?

Çünkü çoğu kişi tatlıyı bırakınca farkında olmadan porsiyonları büyütüyor ya da “nasıl olsa sağlıklı” diyerek kalorisi yüksek alternatiflere yöneliyor. Örneğin kuruyemişler…

Sağlıklı mı? Evet.

Ama kontrolsüz tüketildiğinde kalori bombası mı? Kesinlikle evet. Vücut “bu sağlıklı” diye ekstra kaloriyi affetmiyor maalesef.

Gelelim ekmeğe…

Ekmek çoğu zaman suçlu ilan edilir. Ama gerçek şu ki: besinlere iyi veya kötü damgası vurmak yerine onları doğru miktar ve doğru formda tüketmeyi öğrenmek gerekir. Ekmek ise en iyi seçenek çünkü doğru seçildiğinde sizi daha uzun süre tok tutar, kan şekerinizi daha dengeli yükseltir ve sürdürülebilir bir beslenme sağlar. Ayrıca yağ içermez. Kilo vermek amacıyla 2 dilim ekmek yerine içtiğiniz bir kase çorba hem yağ içerir hem de sizi uzun süre tok tutmaz. Hele ki bir tavuk veya et suyu içeriyorsa, Eyvah! Vücudunuza doymuş yağda aldınız.

O nedenle benim size önerim EKMEK. Kilo verme sürecinde öğünlerinizde ekmeğe öncelik verin. Özellikle de tercihiniz tam buğday veya tam tahıllı ekmek ise lif içeriği sayesinde hem bağırsak sağlığınıza destek olur hem de açlık krizlerini azaltır.

Ve belki de en kritik konu: SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK
Tatlıyı tamamen kesmek ya da ekmeği tamamen hayatınızdan çıkarmak kısa vadede işe yarayabilir ama uzun vadede genellikle geri dönüşü olur. Çünkü insan beyni yasakları sevmez. Yasakladığınız şeyler bir süre sonra daha çekici hale gelir.

Önemli olan şey şu: DENGE KURMAK.

Biraz tatlı, kontrollü ekmek, yeterli protein, bol lif, iyi uyku, düzenli hareket… Hepsi birlikte çalışır.

Unutmayın ki! Tek başına kalıcı hiçbir mucize yoktur. Benim size önerim beslenmenizi “yasaklar listesi” haline getirmek yerine “denge sistemi” haline dönüştürmeniz.

Kendinize şunu sorun: Bu beslenme şekliyle 3 ay değil, 3 yıl yaşayabilir miyim? Eğer cevabınız hayırsa, o sistem sürdürülebilir değildir. Besinlere iyi veya kötü damgası vurmak yerine onları doğru miktarda ve doğru kombinasyonlarla tüketmeyi öğrenin. Ekmek sizin düşmanınız değil; doğru seçildiğinde en iyi destekçilerinizden biri.

Unutmayın, mesele “ne kadar kısıtladığınız” değil, “ne kadar doğru dengelediğinizdir.”

Kaynaklar

1. Hall, K. D., & Kahan, S. (2021). Maintenance of lost weight and long-term management of obesity. Medical Clinics of North America, 105(1), 183–197.
2. Müller, M. J., Bosy-Westphal, A., & Heymsfield, S. B. (2021). Is there evidence for a set point that regulates human body weight? F1000Research, 10, 1–10.
3. Stubbs, R. J., et al. (2021). Appetite control and energy balance: Impact of exercise. Nutrition Research Reviews, 34(2), 1–15.
4. Arslan, S. A., & Dağ, Z. (2022). Obezite tedavisinde sürdürülebilir beslenme yaklaşımları. Türkiye Klinikleri Beslenme ve Diyetetik Dergisi, 8(2), 45–52.