Dr.Ayça KAYA

Son yıllarda adını daha sık duymaya başladığımız lipödem, özellikle kadınlarda görülen kronik ve ilerleyici hastalıktır. Çoğu zaman lenfödem ile karıştırılan bu durum, tanı almadığında yaşam kalitesini önemli ölçüde etkileyebilir.

Peki lipödem nedir?

Lipödem; genellikle bacaklarda görülen (bazen kollarda) anormal yağ birikimi ile karakterize kronik bir hastalıktır. Belirtileri arasında,

• Yağ dokusu simetrik olarak artar.
• Ayaklar genellikle etkilenmez (bilek ince kalabilir).
• Dokunmakla hassasiyet, kolay morarma ve ağrı görülebilir.

Ancak kilo kaybı lipödemi tamamen ortadan kaldırmasa da semptomların hafiflemesine, hareket kabiliyetinin artmasına ve yaşam kalitesinin iyileşmesine önemli katkı sağlar. Doğru planlanmış bir beslenme programı ile de ödemin, inflamasyonun ve buna bağlı şikayetlerin kontrol altına alınmasında önemli bir rol oynar.

Lenfödem ise lenf sıvısının lenf damarları aracılığıyla yeterince taşınamaması sonucu dokularda birikmesiyle oluşan kronik bir şişlik durumudur. En sık kol ve bacaklarda görülür, ancak vücudun farklı bölgelerini de etkileyebilir.

Lenfödem; doğuştan gelen lenf sistemi bozukluklarına bağlı gelişebileceği gibi, kanser tedavileri sırasında lenf bezlerinin alınması, radyoterapi, enfeksiyonlar veya travmalar sonrasında da ortaya çıkabilir.

Peki lipödem hastaları nasıl beslenmelidir?

1. Anti-inflamatuar beslenme tercih edilmelidir.
2. Kan şekeri dengesi korunmalıdır.
3. Ödem artırıcı besinlerden kaçınılmalıdır.
4. Bağırsak sağlığı desteklenmelidir.

Tüketilmesi Önerilen Besinler

• Sebzeler (özellikle yeşil yapraklılar)
• Antioksidan içeriği yüksek meyveler (yaban mersini, çilek gibi)
• Omega-3 kaynakları (balık, ceviz, keten tohumu)
• Yeterli protein kaynakları (yumurta, yoğurt, et, tavuk, baklagil)
• Sağlıklı yağlar (zeytinyağı, avokado)
• Günlük yeterli su tüketimi (en az 2–2.5 litre)

Sınırlandırılması Gereken Besinler

• Şeker ve şekerli ürünler
• Beyaz un ve rafine karbonhidratlar
• Paketli ve işlenmiş gıdalar
• Aşırı tuz tüketimi (ödemi artırır)
• Trans yağlar ve kızartmalar

Yaşam Tarzı Önerileri

• Düzenli yürüyüş ve hafif egzersizler
• Lenf drenajını destekleyen aktiviteler
• Yeterli ve kaliteli uyku
• Gerekli durumlarda kompresyon çorap kullanımı

Unutmayın, Lipödem bir “irade problemi” değil, tıbbi bir durumdur.
Doğru beslenme ve yaşam tarzı değişiklikleri ile belirtiler kontrol altına alınabilir ve yaşam kalitesi artırılabilir.

Kaynakça:

1. Ağagündüz, D., & Karaca, O. B. (2025). Lipödem tedavisinde güncel kanıta dayalı klinik beslenme yaklaşımları. Beslenme ve Diyet Dergisi, 53(Ek Sayı), 1–10.
2. Atabilen Pınar, B., Çelik, M. N., Altıntaş Başar, H. B., Ağagündüz, D., & Karaca, O. B. (2025). Current evidence-based clinical nutritional approaches in lipedema: A scoping review. Nutrition Reviews, nuaf203.
3. Bektaş, S., & Alataş, H. (2025). Lipödemin patofizyolojisi ve yönetiminde beslenme stratejileri ile diyet takviyelerinin etkisi. Kapadokya Sağlık Bilimleri Dergisi, 3(3), 52–60.
4. Cannataro, R., & Cione, E. (2022). Nutritional supplements and lipedema: Scientific and rational use. Nutraceuticals, 2(4), 270–277.
5. Faerber, G., Cornely, M., Daubert, C., Erbacher, G., Fink, J., Hirsch, T., Mendoza, E., Rabe, E., Rapprich, S., Reich-Schupke, S., Stücker, M., & Brenner, E. (2024). S2k guideline lipedema. Journal der Deutschen Dermatologischen Gesellschaft, 22(9), 1303–1315.
6. Ramos, L. K., Silva, I. V., Souza, M. H., Souza, R. M., Zarpellon, R. S. M., Pazello, C. T., & Rodrigues, S. G. S. (2025). Nutritional management in lipedema: An integrative review. Research, Society and Development, 15(1).